استار

موضوع : فكر و عقيده نويسنده است كه مي خواهد در پايان به اثبات برسد

براي شناخت تم يا بن انديشه و موضوع اصلي ؛بايد به كل نمايشنامه تسلط داشته باشيم . در ساختار موضوع به سه نكته بايد توجه كرد .شخصيت – تم – نتيجه

مثال : شاه لير تحت تاثير چابلوسي هاي دو دختر بزرگش از دختر كوچك خود كه قلبا و واقعا دوستدار اوست رو بر مي گرداند وز مام كشور را به دست دو دختر بزرگش و دامادهايش مي سپارد . پس از مدتي خيانت آنها بر شاه آشكار مي گردد.اما آن زماني است كه شاه شكست خورده و قدرتش را از دست داده و در انتظار مرگ به سر مي برد.

بن انديشه : اعتماد جاهلانه

موضوع : شاهي پير( لير شاه) از رو ي اعتماد جاهلانه به نزديكانش تمام هستي خود را از دست مي دهد .

مثال : اتللو با دسیسه‌ها و توطئه‌هایی که زیردستش ياگو بعلت حسادت انجام مي دهد ،به همسر خود دزدمونا شک می‌کند و بدون اینکه این ماجرا را با زن در میان بگذارد بی‌رحمانه او را می‌کشد و بعد از کشتن او به بیگناهی همسر وفادارش پی‌می‌برد که بسیار دیر است.

بن انديشه : شك و بدبيني

موضوع : شك و بدبيني سردار رومي  (اتللو)باعث مرگ همسر و تباهي خودش مي شود.

 نكته : يك تم مي تواند موضوعات بسياري را در بر بگيرد

تم: عشق

موضوع : عشق در زن باعث از خود گذشتگي مي شود

           عشق در زن سرانجام به حسادت منجر مي شود

          عشق در زن باعث تباهي او مي شود

           عشق ؛جوان را به فرد بالغ و پرشور مبدل مي كند

 نكته : در ساختار موضوع شخصيت – تم – نتيجه ديده مي شود

طرح يا پيرنگ يا پلاتPLOT  

رويدادهاي اصلي و منسجم كه از جايي شروع و جايي ختم ميشود .حوادث در پيرنگ  بر اساس رابطه علت و معلولي شكل ميگيرند.رويدادها در طرح از طريق شخصت يا شخصيت ها شكل مي يابد . پس طرح با شخصيت پيوستگي دارد .

 پيرنگ نمايشنامه اتللو

ياگو يك درباري است كه نسبت به اتللو كه سرور اوست احساس حسادت ميكند چرا كه معتقد است اتللو با رنگ سياه پوست خود از او پست تر است.او از حربه هاي متفاوت براي ايجاد حس شك و بدبيني در وجود اتللو نسبت به همسر وي دزدمونا استفاده ميكند . اتللو سرانجام با ترفندهايي متفاوت ياگو ، خيانت همسر پاكدامان خود را مي پذيرد و دزدمونا را به قتل مي رساند .پس از قتل توسط همسر ياگو از حقيقت آگاه مي شود و خود  را مي كشد.

از منظر ساختار ا رسطويي طرح با يد داراي ساختار جامع يك نمايشنامه باشد يعني :آغاز _ ميانه _ پايان داشته باشد

تفاوت طرح و خلاصه

در طرح رويدادهاي اصلي گفته مي شود اما در خلاصه  رويدادهاي اصلي و فرعي .

 پيرنگ نمايشنامه خانه عروسك

زني وابسته به همسر و خانواده در بيماري شوهر امضاي پدر متوفي خود را حعل مي كند تا پولي براي معالجه شوهر بگيرد . شوهر بهبود مي يابد و  داراي پست موفق شده اما بجاي قدر داني از عملكرد زن به وي بدگمان مي شود . زن تصميم مي گيرد خود را از زندگي نكبت بار نجات دهد . او مرد را ترك مي كند.